دیگر ایران ، روسیه و چین تنها کشورهایی به حساب نمی آنید که خواهان گفتگوی "معارضین" با دولت اسد برای پایان دادن به بحران 23 ماه سوریه هستند. کشورهای غربی و حتی مخالفان افراطی نیز دم از گفتگو با دولت اسد میزنند تا راهی برای خروج از بن بستی که در آن گرفتار شده اند بیابند، چنانکه سنخنگوی کاخ سفید هم از گفتگوی معارضان با دولت بشار اسد سخن گفته و در این باره معاذ الخطیب را به عنوان نماینده به رسمیت شمرده است تا به این ترتیب ایران در آستانه دست یافتن به یک پیروزی استراتژیک دیگر پس از پیروزی در موضوع عراق در منطقه خاورمیانه باشد.

هفته گذشته بود که  معاذ الخطیب،"رهبر ائتلاف مخالفان اسد" در اظهارات مهمی از آمادگی برای مذاکره با نظام سوریه خبر داد تا به این ترتیب از پایان فاز نظامی در بحران بیست و یک ماهه سوریه و ورود این بحران به فاز سیاسی مبتنی بر خواسته دولت بشار اسد و حامیان منطقه ای او خبر داده باشد.(در ادامه مطلب بخوانید)


معاذ الخطیب مجددا همین سخنان را در کنفرانس امنیتی مونیخ و در دیدار با وزیر امور خارجه ایران تکرار کرد تا نشان دهد این گفته نه یک اشتباه لفظی یا برداشت غلط رسانه ای، بلکه یک رویکرد جدید در تعامل با دولت بشار اسد و بحران سوریه است.

 نفس دیدار صالحی و الخطیب اهمیت ویژه ای برای کارشناسان، رسانهها و طرف های درگیر در بحران سوریه داشت. چرا که این برای اولین بار بود رهبر مخالفان دولت اسد روبروی یک مقام ایرانی قرار می گرفت. اگر این دیدار تنها به  یک "احوالپرسی دیپلماتیک" نیز ختم می شد و دستاورد دیگری نداشت باز هم اتفاق مهمی به حساب می آمد چرا که بیانگر آب شدن یخ میان مخالفان و جبهه موافقان اسد بود، حال آنکه در این دیدار کوتاه الخطیب و صالحی تاکید کردند که برای پایان دادن به بحران سوریه یک راه حل توافقی پیدا کنند. توافقی که خیلی زود زوایای آن روشن شد.

معاذ الخطیب فردای دیدار با صالحی گفت: «دست های خود را به سوی حکومت سوریه برای گفتگوی مستقیم دراز می‌کنیم و از بشار اسد می‌خواهیم که در قبال گفتگوها مواضع خود را به صورت واضح ابراز کند. وی همچنین محور گفتگوها را چندین موضوع از جمله تشکیل حکومت انتقالی دانست و گفت که مخالفین با فاروق الشرع به عنوان نماینده حکومت موافق هستند. الخطیب در ادامه گفتگوی خود با شبکه الجزیره اظهار داشت که ابتکار عمل هم اکنون در دست حکومت است و موافقت و یا مخالفت با گفتگوها با مقامات کشور است.»

تمایل مخالفان برای گفتگو با حکومت اسد در حالی است که  آنها با شروع درگیریها در سوریه اولین پیش شرط برای هر اقدام دیپلماتیک را برکناری اسد از قدرت عنوان و با هر طرح گفتگویی که طی آن بخواهند با نمایندگان حکومت دور یک میز بنشینند به شدت مخالفت می کردند.

پس از اعلام آمادگی الخطیب برای مذاکره با حکومت اسد، آمریکا نیز که همانند وی، برکناری اسد از قدرت را اولین قدم برای پایان دادن به بحران سوریه میدانست ، بلافاصله اعلام کرد که این کشور معاذ الخطیب را به عنوان نماینده مخالفان در گفتگو با حکومت سوریه به رسمیت می شناسد. در همین زمینه «ویکتوریا نولاند»، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا ضمن اعلام حمایت از طرحی معاذ الخطیب برای مذاکره با نظام «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری سوریه، گفت اگر نظام دمشق کمترین توجهی به برقراری صلح و ثبات در سوریه داشته باشد باید پای میز مذاکره بنشیند و از هم اکنون با ائتلاف مخالفان سوریه وارد مذاکره شود. آمریکا به طور جدی از طرح الخطیب حمایت می‌کند.

با این حال ، تاکید غرب و مخالفان اسد برای آغاز گفتگوها در حالی است که جمهوری اسلامی، آذر ماه سال جاری طرحی 6 ماده ای برای پایان دادن به درگیری ها در سوریه و برقرای آرامش در این کشور به طرف های درگیر ارائه داد.طرحی که "گفت‌وگوهای ملی فراگیر با حضور نمایندگان طیف‌ها و گرایش‌های مختلف اجتماعی، سیاسی و دولت سوریه" یکی از بندهای اساسی آن بود. با این حال آنزمان مخالفان اسد با رد طرح ایران بر بر برکناری اسد تاکید داشتند، هر چند که پس از گذشت دو ماه ، غرب برای پایان دادن به بحران سوریه به سمت ایران آمد.  صادق الحسینی ، کارشناس مسائل بین المللی درباره علت انتخاب ایران به عنوان میانجی در بحران سوریه گفته است: «آمریکایی ها به این نتیجه رسیده اند برای آنکه ابزار در دستشان از جمله معاذ الخطیب  و دیگران زیر پای فیلها له نشوند، به دنبال وساطت و نجات خود بگردند و همین امر آنها را به سمت ایران سوق داده است.  ایرانی که طرح 6 ماده ای خود را جامع و مانع میداند و میتواند این طرح را با طرح اسد تطبیق داده و مبنای گفتگوها قرار دهد»

 البته رایزنی های ایران درباره سوریه هنوز به پایان نرسیده است. احمدی نژاد قرار است در حاشیه اجلاس سران کشورهای اسلامی با سران مصر و ترکیه نشستی برگزار کنند. صالحی نیز با داود اوغلو ، همتای ترک خود دیدار کرد و قرار است این دیدارهای دیپلماتیک با دیگر مقامات کشورهای اسلامی ادامه یابد. 

 

پس از پیروزی در عراق؛  اینبار سوریه میدان پیروزی تفکر ایرانی است

 

با اینحال، به نظر می‎رسد با وجود بیش از 20 ماه از آغاز فشار دیپلماتیک و نظامی علیه دولت بشار اسد و حتی به رسمیت شناختن معارضین سوری از سوی برخی کشورهای اروپایی، این روزها آنچه راه حل بحران سوریه شده است، حرف ایران باشد. موضوعی که به صورت مشابه در عراق نیز اتفاق افتاد تا امریکا و غرب که با هدف استیلا بر عراق به این کشور لشکرکشی کرده بود، نتواند در مقابل تدبیر ایران در این موضوع دوام بیاورد و سرانجام مجبور به خروج نظامیان از عراق و پذیرش دولت نوری المالکی به عنوان یک دولت نزدیک به ایران بجای دولت صدام حسین باشد.

ظاهرا این بار نیز لشکر کشی نیابتی امریکا به سوریه جواب نداده است و این ایران است که می‎رود حرف خود را در این بحران به کرسی بنشاند. تا نه تنها زیر بار برکناری اسد نرفته باشد، بلکه معارضین سوری را که با سلاح‎های غربی و پول نفت و گاز قطر و عربستان و تلاش دیپلماتیک ترکیه 20 ماه سرزمین شام را به خاک و خون کشانده‎اند، به پای میز مذاکره بکشاند.

 

صالحی: معاذ الخطیب عملگرا است

 

جزییات دیدار صالحی و معاذالخطیب همچنان برای رسانهها جذاب است. علی اکبر صالحی که به منظور شرکت در چهل و نهمین کنفرانس امنیتی مونیخ به آلمان سفر کرده بود در پایان سه روز فعالیت دیپلماتیک فشرده ،قبل از ترک برلین به مقصد قاهره، درباره دیدار خود با معاذ الخطیب، جزئیاتی ارائه کرد.

 وزیر امور خارجه در پاسخ به سوالی درخصوص محتوای دیدارش با احمد معاذ الخطیب به عنوان رییس گروه ائتلاف مخالفان سوری درحاشیه نشست مونیخ که بازتاب بسیار زیادی در رسانه های بین المللی داشته،گفت:دیدار بسیار خوب و مفیدی بود و ایشان را یک انسان دلسوز و علاقمند به حل بحران سوریه دیدم.صالحی خاطرنشان کرد: احساس کردم که آقای خطیب یک انسان واقع گرا است که بخاطر همین ویژگیاش ازسوی برخی افراد و گروهها تحت فشار قرار گرفته است.  

وی افزود: در گفتگوهایی که با مقام های اروپایی داشتم آنها نیز مواضع اخیر اتخاذ شده از سوی آقای الخطیب را تایید میکردند. صالحی خاطرنشان کرد: من فکر میکنم که ایشان در نهایت با بینش و پیشینه خود بتواند جریان معارضه در سوریه را در جهتی هدایت کند که در نهایت به نفع ملت این کشور باشد بدون اینکه نسخهای از خارج برای این کشور پیچیده شود.

وزیرامورخارجه تصریح کرد: آقای الخطیب برای گفتگو با دولت سوریه اعلام آمادگی کرده و این خودش عملگرایی و واقعگرایی وی را نشان میدهد . صالحی ادامه داد: البته ایشان شرایطی هم برای گفتگو دارد و این طبیعی است که طرفین شرایط خود را داشته باشند و اگر فرایند گفتگو ها آغاز شود در خلال آن می توان بسیاری از مسائل مورد سوء تفاهم را حل کرد .